Uchwała antysmogowa dla Małopolski coraz bliżej

Już tylko decyzja radnych województwa dzieli Małopolskę od przyjęcia uchwały antysmogowej, która będzie obowiązywać w całym województwie. Wczoraj Zarząd Województwa przyjął projekt dokumentu uwzględniający uwagi zgłoszone w trakcie miesięcznych konsultacji społecznych.

Teraz projekt uchwały trafi do małopolskich radnych, którzy ostateczną decyzję co do wprowadzenia uchwały podejmą na najbliższej sesji SWM, 23 stycznia.

Od początku tego tygodnia Małopolska dusi się w smogu. Krytyczny dzień mieliśmy wczoraj. Po raz pierwszy w tym okresie grzewczym przekroczyliśmy poziomy alarmowe pyłu PM10, czyli 300 μg/m3. W Krakowie dotarliśmy do niechlubnego poziomu 330 μg/m3, jeszcze gorzej było w Nowym Targu. Musimy zdecydowanie powiedzieć dość! Obiecaliśmy Małopolanom czystsze i zdrowsze powietrze. Oczywiście wprowadzenie odpowiednich przepisów to dopiero początek długiej drogi. Przed nami wielkie wyzwanie. Mamy w regionie około pół miliona kotłów, z których niemal wszystkie nadają się do wymiany. Musimy podjąć ten wysiłek, bo tylko dzięki temu za kilka lat będziemy mogli oddychać bez obaw o nasze zdrowie

– mówi wicemarszałek Wojciech Kozak.

Przyjęty dziś przez Zarząd projekt uchwały antysmogowej wprowadza kilka zmian, o które postulowali Małopolanie i organizacje. Do najważniejszych należy zaliczyć:

możliwość bezterminowej eksploatacji istniejących kotłów na paliwa stałe klasy 5. W przypadku nowoinstalowanych kotłów pozostał wymóg spełnienia wymagań rozporządzenia unijnego w sprawie ekoprojektu,
również nowoinstalowane kominki będą musiały spełniać wymagania ekoprojektu już od 1.07.2017r. (a nie jak wcześniej zakładano od 1.01.2019r.). O przyspieszenie terminu postulowali mieszkańcy. W przypadku kominków już zainstalowanych nadal wystarczy spełnić wymóg sprawności cieplnej co najmniej 80% lub wyposażyć je w specjalny filtr, który pozwoli spełnić wymagania ekoprojektu,
po uwagach specjalistów z branży węglowej zmieniono parametry techniczne mułów i flotów węglowych, których stosowanie będzie zakazane (dotyczy to paliw, w których udział frakcji 0-3 mm wynosi powyżej 15%).
Powyższe uwagi to efekt trwających od 6 grudnia 2016r. konsultacji społecznych, podczas których mieszkańcy Małopolski, instytucje i organizacje społeczne oraz samorządy lokalne mogły zgłaszać swoje uwagi do projektu uchwały. Poparły go m.in. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Krakowie, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie, Międzynarodowa Koalicja dla Ochrony Polskiej Wsi – ICPPC, Tatrzańska Izba Gospodarcza, Stowarzyszenie „Mamy Tarnów” czy lokalne alarmy smogowe. Ogólnie zgłoszono ponad 11,6 tys. wniosków. Swoje petycje złożył też: Krakowski Alarm Smogowy poparty przez 10 015 osób; Skawiński Alarm Smogowy poparty przez 514 osób; zrzeszenie Płuca Kalwarii, którą podpisały 343 osoby. Za wprowadzeniem uchwały opowiedziało się 154 mieszkańców miasta i gminy Skała, 80 profesorów AGH, 18 przedstawicieli środowiska medycznego oraz 12 radnych i mieszkańców Krakowa.

Małopolanie, którzy poparli projekt uchwały postulowali o jednoczesne skrócenie okresów przejściowych na wymianę pieców oraz podjęcie dodatkowych – poza wprowadzeniem uchwały - działań na rzecz poprawy jakości powietrza. Głos w konsultacjach zabrali też producenci węgla - Katowicki Holding Węglowy, Polska Grupa Górnicza i Tauron Wydobycie. Sygnalizowali, że obecnie duża część ich produkcji nie jest przeznaczona do kotłów automatycznych, dlatego wprowadzenie uchwały będzie wymagało od nich zmian technologicznych. Dodatkowo KHW i Tauron Wydobycie wnioskowali o dopuszczenie do stosowania kotłów klasy 3.

Opinie do projektu uchwały zgłosiło też 97 małopolskich gmin i powiatów. Z tego 52 wnioski wyrażały poparcie, 30 zawierało szczegółowe uwagi bez wyrażenia stanowiska, natomiast 15 to sprzeciw wobec projektu uchwały. Wśród najważniejszych postulatów należy wymienić: potrzebę dopuszczenia bezterminowej eksploatacji kotłów klasy 5, wydłużenie okresu wejścia ograniczeń w życie oraz wprowadzenie dopłat do wymiany źródeł ogrzewania oraz zakupu niskoemisyjnych paliw. Część gmin wnioskowała też o dopuszczenie używania kotłów z rusztem awaryjnym i z ręcznym podawaniem paliwa. Sprzeciw gmin wywołała zwłaszcza obawa o jej skutki ekonomiczne dla mieszkańców oraz obciążenie służb gminnych obowiązkiem kontroli przestrzegania zapisów uchwały.

Oprócz projektu uchwały antysmogowej dla Małopolski Zarząd Województwa przyjął po konsultacjach społecznych projekt aktualizacji Programu ochrony powietrza. Zaproponowane zmiany doprecyzowują dotychczasowe zapisy w zakresie zadań gmin – programów wymiany kotłów i prowadzenia kontroli spalania odpadów. Opinię do projektu POP przesłało 120 gmin i 11 starostw powiatowych oraz ponad 10,2 tys. mieszkańców i organizacji.